Žigmund Luksemburški

   Žigmund Luksemburški (1368 - 1437) je bio kralj Ugarske, car Svetog rimskog carstva, markgrof Brandenburga, kralj Rimljana i kralj Češke. Bio je oženjen Marijom Anžujskom, ćerkom i naslednicom ugarskog kralja Lajoša I Velikog. Već na početku svoje vladavine sukobio se sa Anžujcima koji su mu osporavali pravo na titulu kralja Ugarske, istakavši Ladislava Napuljskog kao svog kandidata. U sklopu tih borbi planiraoje i rat protiv kneza Lazara i bosanskog kralja Tvrtka koji su podržavali Ladislava, ali je napao kneževinu Srbiju tek posle Kosovskog boja. Njegova osvajanja sprečili su vazalni odnosi Srbije sa moćnim Osmanskim carstvom. Krajem XIV veka, sa ciljem da protera Turke sa Balkanskog poluostrva, organizovao je krstaški pohod,  ali se pohod okončao katastrofalnim porazom Nikopolja 1396. godine u kome je, jednu od presudnih uloga na osmanlijskoj strani, odigrao knez Stefan Lazarević. Ipak, posle bitke kod Angore 1402. godine, prihvatio je despota Stefana za svog vazala i predao mu na upravu Beograd,  Golubac i Mačvu, a sporazumom u Tati 1426., prihvatio je da srpskog despota Stefana nasledi njegov sestrić, Đurađ Branković. Žigmund je poznat i po osnivanju viteškog reda Zmaja u koji su ušli najviđeniji vladari njegovog doba, među njima i despot Stefan. Nije imao muških potomaka i njegovom smrću se gasi dinastija Luksemburgovaca, a na prestolima Ugarske i Češke nasleđuje ga njegova jedina ćerka Elizabeta.

   Golubačka tvrđava je bila značajno pogranično utvrđenje za kralja Žigmunda,  koje je zajedno sa još nekim posedima dao na upravu despotu Stefanu Lazareviću. Po smrti Despota 1427., Žigmund je tražio svoje teritorije nazad, ali je vojvoda Jeremija, zapovednik grada Golupca, uprkos pokušajima Đurđa Brankovića da ga odgovori od namere, prodao grad Turcima za 12 000 dukata. Shvativši da ima opasnog neprijatelja na svom pragu, ugarski kralj je odlučio da mora da osvoji Golubac. Sagradio je grad Laslovar na suprotnoj obali Dunava i aprila 1428. godine, sa velikom vojskom, krenuo je iz ovog utvrđenja u napad na Turke.

   Trupe ugarskog vladara popunjavane su mađarskom viteškom elitom i unajmljenim profesionalnim vojnicima. Međutim, vest o dolasku samog sultana Murata pod zidine grada, izazvala je u odredima Žigmundove vojske paniku i rasulo. Ugarska vojska krenula je da se povlači ukrcavajući se na usidrene šajke i bežala je preko Dunava ka Laslovaru. U nastalom metežu i strahu, više se ljudi udavilo nego što ih je izginulo u bici. Panika je, čak, bila tolika da je mađarski kralj ostao bez svog broda jer su se u njega već ukrcali uplašeni vojnici. Žigmund se jedva spasao. Jedan od mađarskih vlastelina, prebacio ga je u Laslovar na sopstvenoj lađi, dok je Zaviša Crni sa svojim odredima ostao da štiti odstupnicu za ugarskog kralja doživevši na kraju teško stradanje. Iako je pretrpeo ogroman poraz, Žigmund se nije pomirio sa gubitkom grada Golupca i nastavio je da ga napada sve do svoje smrti.

Autor teksta, Željka Milenković

Share